W co musi być wyposażony fotel, żeby był ergonomiczny?

Fotele ergonomiczne są sprawdzonym rozwiązaniem, które pozwoli nam zachować odpowiednią postawę podczas długiego czasu pracy przy komputerze. Uchroni to nas od skrzywienia kręgosłupa oraz uciążliwego bólu. Czym charakteryzuje się krzesło ergonomiczne i jakie dodatkowe części musi posiadać, aby stanowisko pracy nie wpływało niekorzystnie na nasze zdrowie?

Podstawowe wymagania dotyczące konstrukcji krzesła biurowego

Ergonomia to nauka, która zajmuje się odpowiednim przygotowaniem do pracy urządzeń oraz elementów wyposażenia w celu zminimalizowania ryzyka kontuzji i dyskomfortu pracownika.

Krzesła ergonomiczne muszą więc spełniać określone wymagania, które będą miały dobry wpływ na nasze zdrowie oraz kondycję fizyczną. Najważniejsze elementy, jakie musi posiadać każdy fotel ergonomiczny w miejscu pracy, to:

• stabilność – ma to zapewnić wyposażenie go w co najmniej pięciopodporową podstawę z kółkami jezdnymi. Ważne jest również wyprofilowanie siedziska i oparcia, które pozwala zachować ułożenie kręgosłupa w naturalnej postawie. Podstawa z mniejszą liczbą podpór nie gwarantuje odpowiedniego rozłożenia ciężaru ciała i zwiększa ryzyko przewrócenia się fotela podczas dynamicznych ruchów.
• możliwość regulacji wysokości siedziska – w przepisach BHP określono zakres 40 do 50 centymetrów regulacji, licząc od podłogi. Zapewnia to komfort użytkownikom o różnym wzroście i parametrach fizycznych. Zbyt nisko ustawione siedzisko prowadzi do nadmiernego obciążenia stawów kolanowych, podczas gdy zbyt wysoko umieszczone powoduje ucisk ud i utrudnia prawidłowy kontakt stóp z podłogą.
• regulacja wysokości oraz pochylenia oparcia – w tym przypadku przepisy są także bardzo rygorystyczne, ponieważ możliwość nachylenia to jedynie 5 stopni do przodu i 30 stopni do tyłu. Sztywne oparcie nie pozwala na dostosowanie krzesła do indywidualnej krzywizny kręgosłupa i naturalnych zmian pozycji podczas wielogodzinnej pracy.
• podłokietniki i podnóżki dostosowane do danego użytkownika – zapewnienie tych elementów pozwala na wygodne siadanie oraz wsparcie podczas wstawania. Daje to również okazję na chwilę relaksu podczas przerwy w pracy. Podłokietniki powinny umożliwiać regulację wysokości i szerokości, aby ramiona mogły swobodnie spoczywać bez unoszenia barków czy też nadmiernego pochylania tułowia.
• możliwość obrotu fotela ergonomicznego – w każdym momencie możemy sięgnąć po potrzebne nam rzeczy bez konieczności wstawania oraz swobodnie przemieszczać się po pomieszczeniu. Mechanizm obrotowy zmniejsza liczbę niepotrzebnych skrętów tułowia i naprężeń mięśni pleców, które powstają przy próbach dosięgania przedmiotów znajdujących się z boku.

Materiały wykończeniowe a długotrwałe użytkowanie

Kształt i elementy, które powinien posiadać fotel ergonomiczny, precyzują odpowiednie przepisy. Jednak używamy go nie tylko w miejscu pracy, ale także podczas wielogodzinnych sesji gamingowych czy nauki. Prawdopodobnie będziemy korzystać z niego często, dlatego warto zwrócić uwagę nie wyłącznie na akty prawne, ale też na własną wygodę i trwałość materiałów, z których wykonano fotel.

W ostatnich latach popularne stało się wykorzystanie ekoskóry do obicia krzeseł ergonomicznych. To tworzywo, które jest w pełni przyjazne środowisku, a dodatkowo wyróżnia się wytrzymałością i łatwym do czyszczenia pokryciem. Ekoskóra nie wchłania wilgoci tak intensywnie jak tkaniny, co zapobiega powstawaniu przykrych zapachów i rozwojowi bakterii. Jednocześnie materiał ten charakteryzuje się odpowiednią elastycznością, dzięki której siedzisko i oparcie dostosowują się do kształtu ciała użytkownika.

Alternatywą dla ekoskóry jest obicie wykonane z siatki lub oddychających tkanin technicznych. Takie rozwiązanie sprawdza się zwłaszcza w pomieszczeniach o podwyższonej temperaturze, gdzie brak cyrkulacji powietrza między ciałem a fotelem prowadzi do przegrzewania i dyskomfortu. Warto również zwrócić uwagę na gęstość pianki w siedzeniu – zbyt miękka szybko traci swoje właściwości wspomagające, podczas gdy zbyt twarda wymusza nieprawidłowe ułożenie miednicy.

Zagłówek i podparcie odcinka szyjnego

Oprócz materiału wykonania i elementów wyposażenia należy zwrócić uwagę również na dodatkowe komponenty. Wiele osób decyduje się na kupno krzesła z zagłówkiem, pozwala to na zachowanie w dobrej kondycji odcinka szyjnego naszego kręgosłupa, który jest narażony na kontuzje podczas długiego czasu pracy. Na rynku dostępnych jest wiele rodzajów zagłówków. W zależności od preferencji danej osoby można wybierać zarówno te bardziej miękkie, jak i twardsze.

Zagłówek nie jest wymagany przez przepisy, ale stanowi znaczące uzupełnienie funkcji ergonomicznych fotela. Prawidłowo ustawiony podpiera głowę w osi pionowej, uniemożliwiając przechylanie jej do przodu lub do tyłu. Takie rozwiązanie odciąża mięśnie karku i zmniejsza napięcie w obrębie górnego odcinka kręgosłupa. Warto wybierać modele z możliwością regulacji kąta nachylenia i wysokości, ponieważ uniwersalne zagłówki rzadko odpowiadają proporcjom wszystkich użytkowników.

W przypadku osób wykonujących pracę wymagającą częstych nachyleń głowy – na przykład przy czytaniu dokumentów czy obsłudze dwóch monitorów – zagłówek może stanowić przeszkodę. Dlatego producenci foteli ergonomicznych oferują modele z demontowalnym zagłówkiem, który można zamontować w razie potrzeby lub usunąć, jeśli ogranicza swobodę ruchów.

Dobór fotela do indywidualnych potrzeb użytkownika

Wybór odpowiedniego krzesła nie kończy się na spełnieniu norm prawnych i wyposażeniu w podstawowe mechanizmy regulacyjne. Równie istotne jest dostosowanie fotela do rodzaju wykonywanych obowiązków. Osoby spędzające większość czasu na pisaniu potrzebują nieco innego wsparcia niż te pracujące głównie z myszką komputerową. Projektanci graficzni, programiści czy administratorzy systemów przyjmują różne postawy, a ergonomia powinna uwzględniać te zróżnicowane scenariusze użytkowania.

Fotel powinien umożliwiać dynamiczną zmianę pozycji w ciągu dnia. Mechanizmy synchroniczne, które zsynchronizują ruch oparcia z kątem nachylenia siedziska, pozwalają na płynne przejście między postawą wyprostowaną a lekko odchyloną. Takie rozwiązanie wspiera naturalne ruchy ciała i zapobiega długotrwałemu sztywnieniu mięśni. Warto również sprawdzić, czy fotel wyposażono w blokadę kąta nachylenia – funkcję przydatną w momentach wymagających pełnej koncentracji i stabilnej postawy.

Dobrym uzupełnieniem ergonomicznego fotela może być odpowiednio dobrany mebel roboczy, który pozwoli zachować prawidłową odległość między oczami a ekranem monitora oraz zapewni wystarczającą przestrzeń na umieszczenie klawiatury i myszy. Bez właściwie skonfigurowanego stanowiska nawet najlepsze krzesło nie zagwarantuje pełnego komfortu i ochrony zdrowia kręgosłupa.